
Jaap Draaisma
Lectoraat
Grootstedelijke Vraagstukken
In- en uitstroom naar leeftijd en afkomst 2014-2025
Tussen de jaren 2000 en 2025 is een enorme toename van het aantal vestigers in en vertrekkers uit Amsterdam te zien. Grofweg een verdubbeling van zowel vestiging als vertrek. Welk deel van de nieuwe inwoners blijft kort en welk deel blijft langer? Maken nieuwkomers een kans in het stedelijk sorteerproces om in de stad te kunnen blijven? Of moeten/ willen ze de stad weer snel verlaten? Met andere woorden: wordt Amsterdam een stad van komen en gaan, een doorgangshuis? Of is het voor de nieuwkomers nog mogelijk te wortelen, ontplooien en een bijdrage aan de stad te leveren?
De stad zal meer als sorteermachine functioneren naarmate een groter aantal mensen de stad binnenkomt en verlaat. Hoe meer instroom, hoe groter het selectieproces kan zijn. Naarmate de omvang van vestiging en vertrek hoog is ten opzichte van de omvang van de bevolking, zal de stad meer het karakter van een doorgangshuis krijgen. Het sorteerproces (wie kan er blijven en wie niet) zal scherpere vormen aannemen. Met data verkregen van O&S Amsterdam, is hieronder een actueel overzicht gemaakt van hoe de Amsterdamse in- en uitstroom is samengesteld en wat dit voor invloed heeft op de stad.
Leeftijd
Uit bovenstaande grafiek kan worden afgeleid dat in de afgelopen 10 jaar de instroom in Amsterdam grotendeels bestond uit drie leeftijdsgroepen; 18-24 jarigen, die veruit de grootste is, 25-29 jarigen en 30-34 jarigen. Maar wie zijn die groepen eigenlijk, wat is hun motivatie om zich te vestigen in Amsterdam en wat betekent het voor de stad?
Amsterdam jongerenstad
De meest omvangrijke leeftijdsgroep die zich vestigt in de stad is tussen de 18 en 24 jaar. Met als gevolg dat Amsterdam zich kenmerkt als een jongerenstad; een steeds groter aandeel van de inwoners is jongere. Vergeleken met de samenstelling van heel Nederland, heeft Amsterdam over de afgelopen tien jaar ongeveer 30% meer jongeren. Tussen 2020 en 2025 vestigden jaarlijks 25.000-30.000 jongeren in Amsterdam. Deze groep is in 2025 verantwoordelijk voor 31,5% van de totale instroom. Wanneer dit met het vertrek van deze groep uit Amsterdam wordt vergeleken, zie onderstaande grafieken, is te zien hoeveel deze groep daadwerkelijk bijdraagt aan de groei van de Amsterdamse bevolking. Zonder het positieve migratiesaldo van 18-24 jarigen zou de Amsterdamse bevolking flink gedaald zijn.
Dat Amsterdam een jongerenstad is, blijkt ook uit de linker, bovenstaande grafiek. De enige leeftijdsgroepen waar duidelijk meer mensen binnenkomen dan vertrekken, zijn de jongeren (18-29). Over de afgelopen tien jaar is de groep 18-24 jarigen verantwoordelijk voor ongeveer de helft van het totale migratiesaldo (de groei of afname door migratie), blijkt uit de rechter, bovenstaande grafiek. Deze groep draagt dus het meest bij aan de groei van Amsterdam en zorgt ervoor dat Amsterdam steeds jonger wordt. Maar hoe ziet de samenstelling van de jongeren die Amsterdam binnenkomen eruit? Komen ze uit het binnen- of buitenland en wat is hun motivatie?
Grootste instroom jonge jongeren
De instroom van 18-24 jarigen, in dit onderzoeksverslag ook wel jonge jongeren genoemd, bestaat vooral uit studenten en werkenden met een laag tot zeer laag inkomen, waarvan een groot deel uit het buitenland. Door hun lage inkomen, en sommigen door hun status als student, kunnen ze terecht in het goedkope deel van de woningmarkt; studenten- en jongerenwoningen, zie het overzicht op onze website. De afgelopen vijf jaar komt meer dan de helft van deze groep vanuit het binnenland, wat te zien is in de onderstaande, linker grafiek. Deze binnenlandse jongeren zijn over het algemeen student en/of werkend.
Ook is er een groot aantal buitenlandse jongeren dat Amsterdam binnenkomt. In het academische jaar 2025-2026 zijn al meer dan 5.000 buitenlandse studenten begonnen aan hun eerste jaar aan de UvA (https://public.tableau.com/views/UvAFactbook/FactbookUvA?:embed=y&:display_count=yes&publish=yes&:showVizHome=no). Met de HvA en de VU erbij, waar geen exacte cijfers van bekend zijn, vormen buitenlandse studenten een van de grootste groepen van de buitenlandse instroom. In de rechter, onderstaande grafiek, is te zien vanuit welke landen deze jongeren naar Amsterdam komen in het jaar 2025, gecategoriseerd van hoog naar laag van het totaal van de 3 leeftijdsgroepen. Vanuit de Verenigde Staten komt de grootste groep 18-24 jarigen, wat vooral zal bestaan uit studenten door de visa voorwaarden. Dat geldt ook voor de grote instroom van Chinese jongeren, wat dus ook vooral studenten zullen zijn. Voor Europese jongeren is het makkelijker zich hier te vestigen als student dan als werkende. Voor buitenlandse studenten zijn studentenwoningen beschikbaar, waarbij zij vaak voor hun eerste jaar voorrang krijgen. Buitenlandse werkende jongeren kunnen theoretisch een beroep doen op jongerenwoningen, maar hiervoor zijn lange wachttijden. Ook kunnen zij op de particuliere huur markt terecht, met extreem hoge huren.
Naast de grote instroom, is er een grote groep origineel Amsterdamse jongeren. ....
Instroom oude jongeren
De groep 25-29 jarigen wordt hier omschreven als 'oude jongeren'. Dit is de tweede grootste groep instromers in Amsterdam over de afgelopen 10 jaar. Deze groep, voor zover student geweest, is over het algemeen afgestudeerd en bestaat vooral uit werkenden. Studenten- en jongerenwoningen (t/m 27 jaar) zijn dus maar heel weinig beschikbaar voor deze groep vestigers. Dit betekent dat ze overwegend terecht komen in de dure, vrije huursector of op koopwoningen zijn aangewezen, die alleen bereikbaar zijn met een goed inkomen; ver boven modaal. De groep vestigers tussen de 25 en 29 jaar zal dus vooral een hoog inkomen hebben.
De instroom van oude jongeren is het hoogst vanuit het binnenland. Dit zijn vooral mensen die elders hebben gestudeerd en nu een goede baan hebben gevonden in Amsterdam. Velen van hen trekken naar Amsterdam vanwege de arbeidsmarkt en levensstijl. Een term die de dominante levensstijl in Amsterdam omschrijft is de 'havermelkelite', bedacht door Jonas Kooyman in 2019. Het omschrijft de nieuwe, jonge stedelijke middenklasse die met hun dure en exclusieve consumptiepatronen en monocultuur steeds meer het Amsterdamse straatbeeld bepalen (https://www.parool.nl/nederland/hoe-de-havermelkelite-de-amsterdamse-fietspaden-horeca-en-sportscholen-overneemt~ba0a0845/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F). Een groot deel van deze middenklasse is twintiger en afkomstig uit andere delen van het land of hebben in Amsterdam gestudeerd en konden hier blijven.
Naast de binnenlandse instroom, is er ook een grote groep oude jongeren die Amsterdam binnenkomt vanuit het buitenland. Uit de rechter bovenstaande grafiek is af te lezen dat vanuit Italië veruit de meeste oude jongeren naar Amsterdam trekken. Ook komen ze in grote getale vanuit andere EU-landen als Duitsland, Spanje en Frankrijk. Een groot deel van hen draagt bij aan de positie van Amsterdam als een onderdeel van de mondiale economie omdat zij werken voor internationale bedrijven. Er zal ook een deel zijn dat laagbetaalde banen vervuld, maar zij zullen over het algemeen zich veel moeilijker kunnen vestigen in Amsterdam door de schaarste en hoge prijzen van de woningen. Zij komen sneller terecht rondom Amsterdam, in de MRA. De oude jongeren die zich hier vestigen vanuit buiten de EU, komen vooral uit het Verenigd Koninkrijk, India, de Verenigde Staten en Turkije. Wanneer zij een hoogbetaalde baan kunnen vervullen, kunnen ze een expat visum krijgen. Ook kunnen zij als kennismigrant een visum krijgen. Lager betaalde arbeidsmigranten van buiten de EU kunnen heel moeilijk officieel binnenkomen in Amsterdam (El Moussaoui et al., 2025).
Jongeren weg voordat ze kinderen krijgen
In onderstaande, linker grafiek is te zien welke top drie leeftijdsgroepen Amsterdam verlaten. De groepen jonge en oudere jongeren verlaten de stad in grotere getale dan 30-34 jarigen. Uit onderzoek blijkt dat de gemiddelde leeftijd waarop vrouwen hun eerste kind krijgen 32 jaar is (Elbrechts, Sleutjes & Smits, 2023). Daaruit kan de conclusie worden getrokken dat meer jongeren Amsterdam verlaten voordat dat ze zijn begonnen aan gezinsvorming.
Onder deze groep vallen onder andere studenten die net zijn afgestudeerd en hier geen woonruimten of werk kunnen of willen vinden. Net zoals de binnenlandse vestiging groter is dan die uit het buitenland, is ook het vertrek naar het binnenland het grootst. Veel studenten keren na hun studie terug naar de regio waar ze vandaan komen of naar een meer betaalbare omgeving. Voor buitenlandse studenten van buiten de EU is er een regeling om hen langer de kans te geven een baan te verkrijgen in Nederland; een zogenaamd zoekjaar. Hierdoor krijgen ze een jaar een verblijfsvergunning en als het ze lukt een baan te vinden van minimaal €3.122 bruto per maand worden ze 'kennismigrant' (Immigratie- en Naturalisatiedienst, 2026). De grootste groep vertrekkers naar het buitenland is de afgelopen jaren de groep jonge jongeren. Zij bestaat grotendeels uit studenten die gelijk na hun studie weer terug naar het buitenland vertrekken, maar ook uit Amsterdamse jeugd die gaat studeren in een ander land.
In de rechter, onderstaande grafiek is te zien naar welke landen wordt geëmigreerd in 2025 vanuit Amsterdam, gecategoriseerd van hoog naar laag van het totaal van de 3 leeftijdsgroepen. De top 6 van landen waar de meeste vestigers vandaan komen, is gelijk aan de top 6 landen waarheen men vertrekt. In het volgende hoofdstuk wordt hier nader op ingezoomd.
Concluderend, sinds 2015 verlaten aanzienlijk meer twintigers de stad dan dertigers. Jongeren kunnen zich wel vestigen in de stad, hoe moeizaam dan ook, maar moeten deze vervolgens snel weer verlaten, vaak nog voordat ze aan gezinsvorming kunnen beginnen. Het grote sorteerproces van wie er in Amsterdam kan blijven en wie niet, vindt dus plaats bij de jongeren. Veel minder binnen de klassieke groep vertrekkers: de jonge gezinnen tussen de 30 en 39 (Gemeente Amsterdam, 2024). Dit laat zien dat het sorteerproces sneller en op grotere schaal plaatsvindt; men blijft hier korter en de in- en uitstroom is op een hoog niveau, een kleine 10% van de bevolking komt jaarlijks binnen en net iets minder vertrekt jaarlijks.
War on talent
Uit een onderzoek van O&S Amsterdam blijkt dat de instroom in Amsterdam over het algemeen rijker is dan de zittende bevolking (Gemeente Amsterdam, 2023).
Land van herkomst- en bestemming
Onderstaande grafieken geven een overzicht van de top 15 herkomst en bestemmingslanden
Binnen de EU
Buiten de EU
Door strengere visa regels zullen zij vrijwel allemaal een hoogbetaalde baan vervullen in Amsterdam, dit worden ookwel expats genoemd. Er zijn wel wat uitzonderingen. Voor Amerikanen in Nederland is er bijvoorbeeld een regeling dat
Groot-Brittannië
Hieruit is te zien dat de grootste groep vestigers uit het buitenland tussen 2014 en 2021 afkomstig was uit Groot-Brittannië. Hieronder vallen niet alleen mensen met een Britse nationaliteit, maar ook mensen met een andere nationaliteit die vanuit Groot-Brittannië naar Amsterdam verhuizen behoren tot deze groep. Na het Brexitreferendum in 2016 zien we een sterke toename van vestigers vanuit Groot-Brittannië, waaronder ook expats, die eerder in het financiële centrum van Londen werkten of bij internationale bedrijven en instellingen. Uit onderstaande grafiek is af te lezen dat binnen de vestigers uit Groot-Brittannië de groepen 18-24, 25-29 en 30-39 jarigen ongeveer even groot zijn. Er vestigen zich waarschijnlijk naast expats en kennismigranten ook een groot aantal studenten. Vanaf 2020 zijn de Brexitregelingen doorgevoerd en is er te zien dat het aantal vestigers sterk afneemt.
India en de Verenigde Staten
Het valt op dat de twee grootste groepen vestigers uit het buitenland in 2023, van buiten de Europese Unie komen; India en de Verenigde Staten. Ondanks dat zij een speciale verblijfsvergunning nodig hebben is de instroom groot. Uit onderstaande grafiek blijkt dat de instroom vanuit India van 18-24 jarigen relatief klein is, waaruit geconcludeerd kan worden dat er weinig studenten vanuit India komen. De vestigers vanuit India bestaan vooral uit de leeftijdscategorie 30-39, hoewel deze groep voor 2019 vrijwel gelijk was aan de categorie 25-29 jarigen. Omdat zij een speciale verblijfsvergunning nodig hebben gaan we ervan uit dat deze groep vooral uit kennismigranten en expats bestaat. Uit ander onderzoek blijkt dat zij vooral werken in de ICT en FinTech of in de top van multinationale ondernemingen. Vanuit de VS is de groep 18-24 jarigen de grootste, dit zullen waarschijnlijk vooral studenten zijn. De groep vestigers vanuit de VS tussen de leeftijd 25 en 39 is ook omvangrijk; hieronder vallen de beter betaalde arbeidsmigranten, onderzoekers, expats en CEO's.
China
Voor China gelden ook speciale verblijfsvergunningen waardoor de instroom wordt beperkt. Uit onderstaande grafiek blijkt dat vanuit China, net als vanuit de VS, de groep 18-24 jarigen de grootste instroom kent ten opzichte van de andere leeftijdscategoriën. Ook hier zal het voornamelijk om studenten gaan.
Oekraïne en Rusland
Als gevolg van de Russische inval in Oekraïne is er een grote instroom van Oekraïnse migranten te zien. Echter, is ook een aanzienlijke toename van migratie vanuit Rusland te zien. Dit zullen deels Russische oorlogsvluchtelingen/ asielzoekers zijn, maar er blijkt dat ook grote aantallen Russische ICT en FinTech werknemers een verblijfsvergunning krijgen op grond van hun bijdrage aan de Nederlandse Tech-industrie. Zo konden recent zo'n 500 Russische medewerkers van het nieuwe techbedrijf Nebius Group zich vestigen in Amsterdam (Soetenhorst, 2024). Niet alleen op grond van de Tech-industrie krijgen Russische werknemers een verblijfsvergunning in Nederland, maar ook hebben zo'n 80 Russische journalisten van Moscow Times een vergunning gekregen voor een verblijf in Amsterdam (Sauer, 2024).
EU
De instroom vanuit EU-landen is niet gebonden aan speciale vergunningen. Vestiging vanuit Zuid-Europese landen, Spanje en Italië, bestaat voornamelijk uit de leeftijdscategorie 18-24. Dit is tevens zo bij de buurlanden Frankrijk en Duitsland, wat hoogstwaarschijnlijk betekent dat er vooral studenten vanuit de desbetreffende landen naar Amsterdam komen.
Vertrek
In de bovenstaande grafiek zijn de 12 (buitenlandse) landen te zien waar vanuit Amsterdam het meest naartoe wordt verhuist. De indeling naar aantal personen verschilt van de vestigingsgrafiek; deze grafiek is meer ingezoomd omdat de aantallen lager zijn dan bij de vestigingscijfers.
India
Opvallend is dat het land waaruit de meeste mensen zich vestigen in Amsterdam, India, niet eens in de top 12 staat van de landen waar vanuit Amsterdam naartoe vertrokken wordt. Dit valt te verklaren door het reeds geconstateerde vertrek vanuit Amsterdam door Indiërs richting de Metropool Regio Amsterdam (MRA) en de rest van Nederland. Met name naar Amstelveen, Uithoorn en recent naar Hoofddorp en Almere. Zie ons onderzoeksverslag 'Binnenlands vertrek vanuit Amsterdam door buitenlanders'.
Verenigde Staten
In de jaren 2014-2018 en de jaren 2021-heden is er een aanzienlijke groei te zien in de uitstroom naar de VS vanuit Amsterdam. De instroom vanuit de VS vormt een van de grootste groepen vestigers in Amsterdam, daarmee zou je voorzichtig kunnen concluderen dat de Amerikanen die zich in Amsterdam vestigen ook weer grotendeels naar de VS terugkeren. Uit de cijfers van vestiging vanuit en vertrek naar de VS blijkt ongeveer hetzelfde patroon; tot 2020 min of meer een stijging; in de coronajaren 2020 en 2021 een flinke daling, en sinds dien een aanzienlijke toename. Uit het saldo van vestiging en vertrek in 2023 blijkt een vestigingsoverschot van ongeveer 700 personen. Dat is ongeveer 5% van het totale buitenlandse migratiesaldo/ vestigingsoverschot. De uitstroom is voornamelijk de leeftijdscategorieën 18-24 (zoals te zien in de grafiek 'Vertrek vanuit Amsterdam naar het buitenland naar bestemming en per leeftijdsklasse, 2014-2023') en 30-39, en met name 18-24. Dit zijn tegelijkertijd ook de leeftijden die het meeste binnenkomen, wat kan betekenen dat ze erg kort in Amsterdam verblijven.
Groot-Brittannië
Het vertrek naar Groot-Brittannië in de afgelopen 10 jaar is redelijk stabiel,
maar laat na 2019 een daling zien. De vestiging vanuit dit land is na 2019
sterk teruggelopen, maar nog steeds is er een licht vestigingsoverschot; en
dus groeit het aantal Britten in Amsterdam.
China
In 2023 vestigingen zich ongeveer 1.000 personen meer vanuit China dan dat er naar dat land
vertrekken. Het vestigingsoverschot bestaat vooral uit de leeftijdsgroep 18-24 (600 personen),
25-29 jaar (200 personen) en 30-39 jaar (100 personen). Voorzichtig concluderen we dat het
grootste deel van de Chinezen vestigigers en vertrekkers studenten zijn.
2023 kent het grootste vestigingsoverschot met China in de afgelopen 10 jaar; in de periode
2014-2020 was het aanzienlijk lager, ongeveer de helft. Als dit overschot in 2023 vergeleken
wordt met het overschot van andere landen in dit jaar, dan is China geen opvallende stijger;
veel landen tonen ditzelfde patroon.
EU
Een groot deel van de vertrekkers naar het buitenland, vertrekt naar een EU-land. Er is een duidelijk vestigingsoverschot van EU-burgers in Amsterdam in 2023, rond de 4.000. Waarbij de groei van het aantal EU-burgers per EU-land aanzienlijk verschilt.
Oekraïne
Daarnaast is te zien dat tijdens de oorlog in Oekraïne alweer een deel terug verhuist.
Bronnen:
El Moussaoui, N., Smits, A., Tepic, M., & Cohen, L. (2025). Laagbetaalde arbeidsmigranten in de Metropoolregio Amsterdam - CONCEPT. Gemeente Amsterdam Onderzoek en Statistiek. https://openresearch.amsterdam/nl/page/120916/arbeidsmigratie-in-amsterdam
Elbrecht, A., Sleutjes, B., & Smits, A. (2023, 1 december). Minste geboortes sinds 1997. Website Onderzoek en Statistiek. https://onderzoek.amsterdam.nl/artikel/minste-geboortes-sinds-1997
Gemeente Amsterdam. (2024, 15 mei). “Jonge gezinnen vinden een grote woning belangrijker dan de stedelijke omgeving”. Onderzoek.Amsterdam. https://onderzoek.amsterdam.nl/artikel/jonge-gezinnen-vinden-een-grote-woning-belangrijker-dan-de-stedelijke-omgeving
Gemeente Amsterdam. (2023). Migratiemonitor 2023 Metropoolregio Amsterdam: Binnenlandse en buitenlandse migratie naar de Metropoolregio Amsterdam. In Onderzoek & Statistiek Amsterdam.
Immigratie- en Naturalisatiedienst. (2026, 12 juni). Verblijfsvergunning zoekjaar hoogopgeleiden. IND. https://ind.nl/nl/verblijfsvergunningen/werken/verblijfsvergunning-zoekjaar-hoogopgeleiden
O&S Amsterdam
Sauer, D. (2024, 7 september). Die aardige Pablo bleek een spion. Het Parool.
Soetenhorst, B. (2024, 18 juli). Yandex gaat vanuit Amsterdam verder als Nebius Group. Het Parool.
17 september 2024








